တောကန်များ
.
ဦးပိုးကြီးကန်
.
ရွာရဲ့အနောက်ဖက် တောင်ဖက်ယွန်းယွန်း ရွာအခေါ် ငှက်ကြီးအိုင်ဆိုတဲ့တောမှာရှိပါတယ်
ဦးပိုးကြီး'ဆိုတာဘယ်သူမှန်းမသိ ကိုယ်တွေရွာသားပဲလားမသေချာ
(ရွာရောက်မှမေးကြည့်ရအုံးမယ်)
ဒါပေမယ့် ကိုယ်တွေရွာသား တောသူတောင်သားတို့အတွက် ဆိတ် နွား တိရစ္ဆာန်တို့အတွက်
အပူလမ်းမှာ ဝမ်းအေးစေသလို တောင်ယာခွင်မှာညစ်ထေးခဲ့သမျှ စင်ကြယ်စေပါပကော
ဪ ရေကန်အလှူဆိုတာ ပြုသူကွယ်လွန်ပြီးတောင်မှ
မည်သူမည်ဝါမှန်းတောင်မသိသူတွေကိုပါ လူမျိုးဘာသာ အဆင့်အတန်းမခွဲခြား
နှောင်းလူတို့အတွက် အကျိုးပြုနိုင်တာမို့
ထာဝရစင်ကြယ်စေတဲ့အလှူ
အေးမြစေတဲ့အလှူပဲပေါ့
.
ပလိပ်ကန်
.
ရွာရဲ့အရှေ့စူးစူး ဆူးကျင်ထူးရွာသွားရာလမ်းပေါ်က တောင်ရိုးဆိုတဲ့ယာတောသွားသူတွေအဖို့
လုပ်ငန်းခွင်သိမ်းပြန်ချိန်ကျ ရေမိုးချိုးကြ နေပူစပ်ခါး မောကြီးပန်းကြီး သခင်နဲ့အတူ
ထွန်ယက်ခဲ့ကြတဲ့ နွားတို့အတွက် ရေကြည်သောက်လို့ အေးမြအပမ်းပြေစေရာပေါ့
ထူး
.
ထူးဆိုတာက သဲချောင်းတွေက ချိုင့်ကျင်းတွေမှာတင်ကျန်ခဲ့တဲ့ ရေအိုင်တွေပါ
ကိုယ်တွေငယ်ငယ်ကထင်ခဲ့ဘူးတယ် သဲချောင်းလို့ဘာ့ကြောင့်ထူးဆိုရမလဲ
ချောင်းရှိရင်သဲရှိမှာပေါ့လို့
ဟုတ်တယ်လေ ရွာမှာက တကယ့်ချောင်းကြီးတွေမဆိုထားနဲ့
အိမ်ရှေ့က ရေလာရိုးလေးမှာတောင် သဲပွင့်ဖြူလွလွတွေတွေ့ရတာကို
ဒါပေမယ့်တောင်ပေါ်ဒေသရောက်မှသိတော့တယ်ရယ်
ချောင်းဆိုတိုင်းသဲမရှိတာကိုပေါ့
ဒါကြောင့်အဲ့ဒီဒေသတွေမှာသဲကရတနာအလား ဈေးကြီးပေးဝယ်ရတာရယ်
ရွာကအမျိုးတွေပြောပြတော့ နောက်တယ်မှတ်လို့ ရယ်လိုက်တဲ့ဖြစ်ခြင်း
ထားပါတော့
ကျွန်တော်တို့ငယ်ငယ်က တောင်ရိုးသွားရင် အပြန်ကျထူးထဲမှာရေးချိုးပြီးမှပြန်တာများတယ်
ရေရှားပါးတာကိုး
ငယ်ငယ်ကတည်းကဆုံးပါးသွားတဲ့
အဖေနဲ့ပတ်သက်လို့ မှတ်မိနေတဲ့ပုံရိပ် သုံးခုထဲကတခုပေါ့
နွံသာတွင်း
.
ရွာဦးအင်းတောင်တန်းကြီးရဲ့ အရှေ့ဖက်ကပ်ရက်မှာရှိတဲ့ နွံသာချောင်းကြီးအတွင်း
တွင်းဆိုပေမယ့် အောက်ပြည်အောက်ရွာတွေလို ရေတရစပ်ထွက်နေတာမျိုးမဟုတ်
ချောင်းအတွင်းမှာ သဲတွေကိုယက်ထုတ်လို့တွင်းသဏ္ဍာန်လုပ်ထားတာ
ရေလာတိုက်သူများချိန်ကျ ယူလိုအားနဲ့ထွက်လိုအားမမျှ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းရတာ
နေ့လည်ချိန်များ တခွက်တဖလားချင်းရေစည်ပြည့်အောင် စောင့်ခပ်ကြရတာ
ရေစည်ဆိုတာက မြို့ပြတွေကသံစည်ပိုင်း တခုခွဲစာကြီးပါတယ် စဥ်းစားကြည့်
ပြည့်အောင်ဘယ်လောက်ခပ်ရမလဲဆိုတာ တချို့များမိသားစုများလို့ ရေသုံးများရင်
တနေ့နှစ်ခေါက်သုံးခေါက်လောက် ရေလာတိုက်ရတာ
ဒီလိုဆိုလိုက်လို့ ရေသုံးကြမ်းတယ်မထင်နဲ့နော်
လူတကိုယ်ချိုးစာက ခုဆယ်ပိဿာဆန့်ဆီပုံးအဝါ တပုံးခွဲစာပဲ
ဒါကြောင့်အဲ့ခေတ်ကနောက်ကြတာလေးတောင်ရှိတယ်
ဒီနေ့တော့နွားနားတယ်ကွာ နှောက်ချေးနှစ်ခေါက် ရေနှစ်ခေါက်တဲ့
သဘောက တောင်ယာမသွားနားပေသည့် တနေကိုကုန်ရောပေါ့ ပိုတောင်ဆိုးသေး
ကိုယ်တွေအိမ်မှာက မိသားစုခြောက်ယောက်ဆိုတော့ နှစ်ရက်ကို သုံးခေါက်ပုံမှန်တိုက်ရတယ်
တခါတခါများ တောင်ယာလုပ်ခွင်ပမ်းလို့ နေဝင်တာတောင်ပြန်မလာနိုင်ချိန်တွေကျ
ရေတိုက်ဖို့အချိန်မရလို့ ခြစ်ကုတ်သုံးကြရ
ရောက်ရာတောမှာရေကန်မရှိလို့
ချိုးမလာနိုင်ခဲ့ရင် အိမ်မှာကျ အဖေအောက်မှာသားဆင့်လို့ တခါတလေသုံးယောက်တွဲ
လေးယောက်တွဲ အဖေ့စီကကျလာတဲ့ရေကအစ်ကို့အပေါ် ထိုမှညီပေါ် ညီပေါ် အဆင့်ဆင့် ချိုးကြရတာ
နောက်ဆုံးမြေပေါ်ကျရေက သွယ်ထားတဲ့မြောင်းကနေ သီးပင်စားပင်တွေဆီ
တခါတခါများ နကျင်းထဲ (နွားစာကျွေးဖို့ပြုလုပ်ထားတဲ့ လှေပုံစံ နွားစာခွက်)
သန့်ရှင်းလို့ရေထည့် ကလေးတသိုက်စုပြုံတက်ချိုးကြရတာရယ်
ကလေးဆိုတော့ဘာရယ်မဟုတ် ရေကူးရသလိုမို့ပျော်တာပေါ့
အမှန်က ချိုးပြီးသားရေက နွားကျွေးစရာရေအဖြစ် ပြန်အသုံးချလိုက်ရုံမို့
လူကြီးတွေက ရေသက်သာအောင်တမင်လုပ်ပေးတာပါ
ဒီလိုရေကို ခြိုးခြံသုံးစွဲရတာ
သွားချိန်က အသွားအပြန်တနာရီလောက်ကြာတတ်တာကို
ရေစောင့်ခတ်ရတဲ့အချိန်မပါသေးဘူး
ဒီတော့တချို့လူရွယ်တွေကျ နေ့ခင်းဆိုရင်စောင့်ရတာရယ်
တောင်ယာအလုပ်သွားရမှာရယ်တွေကြောင့် မနက်စောစော ရေသွားတိုက်ကြတယ်
ဘယ်နှနာရီထင်လဲ .
ည ၂ နာရီလောက်ဗျ အချို့များ ၁ နာရီ အချို့သန်းခေါင်ကတည်းက
အမျိုးသမီးတွေကတော့ အစောဆုံး မနက်လေးနာရီလောက်မှ
နီစပ်ရာနှစ်စီးသုံးစီးစုသွားကြတာ
ဒီမှာ ယောက်ျားချင်းအချိန်းအချက်ပြုလို့ အဖော်နဲ့သွားကြတာလည်းရှိသလို
တချို့ကတော့ ထွက်သွားလိုက်တာပဲ ဟိုရောက်တစီးမဟုတ်တစီးရှိတတ်တာပဲကိုး
ဒါပေမယ့် တခါတခါများကံဆိုးချင်တော့ တစီးမှမတွေ့ သွားရတဲ့လမ်းက တောင်ကိုဖြတ်
ချပ်အတွင်းချောင်းအတွင်းဆိုတော့ တော်ရုံမကြောက်တတ်ပါဘူးဆိုသူတောင်
ကျောစိမ့်ရတာပေါ့ အချိန်က စုန်းကဝေမြေဖုတ်သရဲ ထွက်ကြသွားကြ အချိန်မဟုတ်လား
ရွာမှာကိုယ့်ရေလှည်းနောက် ခွေးနက်ကြီးလိုက်လာတယ်ဆိုတဲ့အပြောက
တယောက်မဟုတ် နှစ်ယောက်မဟုတ် အတော်များများကြုံဖူးကြသည်ချည်း
အဲ့အချိန်က ရွာမှာကျောချမ်းစရာနှစ်နေရာရှိတယ်
တခုက ရွာလယ်အိမ်ဝန်းလပ် နောက်တခုက ရွာဦးက ရှစ်မျက်နှာဘုရားရဲ့ဘေး
ဘောလုံးကွင်း ခုကျောင်းဝန်းစပ်က မန်ကျည်းပင်
အဲ့နားရောက်မှပြောက်သွားတာတို့ အဲ့ဒီနားကနေ ဘယ်အထိလိုက်လာတယ်ဆိုတာတို့က
ကြားနေကျ
ခုထိ ညအချိန် ဖြတ်သွားမိတိုင်း ကျောစိမ့်သည်အထိ
ကိုယ်က အလွန်အမင်းမကြောက်တတ်သော်ငြား သတ္တိသိပ်ရှိလှတာမဟုတ်
ဒီတော့အဖေဆုံးချိန် မိသားစုကိုဦးဆောင်ဖို့ဖြစ်လာတဲ့ ဝတ္တရားအတွက်
ဆယ်နှစ် ဆယ်တနှစ်အရွယ် ငါးတန်းအောင်ပြီးကတည်းက မိသားစုစီးပွားရေးအတွက်
ကျောင်းထွက်လို့ မမျှတဲ့အရွယ်နဲ့ထမ်းဆောင်ခဲ့ရတဲ့ အစ်ကို့ကို ခုကြီးလာမှမေးဖူးတယ်
အဲ့အချိန်က ရေတိုက်သွားတော့ ခြောက်တာမကြုံဘူးလား မကြောက်ဖူးလားပေါ့
ကြုံဖူးပါတယ်တဲ့ ငယ်သေးတော့လည်းကြောက်တာတော့ကြောက်တာပေါ့တဲ့
ဒါပေမယ့်ကြောက်လို့မသွားဘဲနေရင် တောင်ယာလုပ်ချိန်ကသီသွားမှာပေါ့တဲ့
ကိုယ်တို့အိမ်က သင်္ချိုင်းနဲ့ ယာသုံးခင်းအကွာ
မိုးတို့ဆောင်းတို့မှာ သစ်ပင်အုံ့အုံ့ဆိုင်းဆိုင်းမို့ သိပ်ပြဿနာမရှိပေမယ့်
နွေညများ လရောင်နဲ့လှမ်းကြည့်လိုက်ရင် အုတ်ဂူဖွေးဖွေးကအထင်းသား
ကိုယ့်အစ်ကိုက ငယ်ငယ်ကတည်းက အိမ်အပြင်မှာအိပ်တာ
ငါဖြင့်ဒီအရွယ်ထိ ခပ်လန့်လန့်ရယ် မင်းလိုသတ္တိမရှိပေါင်ကွာဆိုတော့
မင်းမှာရွေးချယ်ခွင့်ရှိတာကိုး ကြောက်ခွင့်ရှိတာကိုးတဲ့
တခါတခါကျ အကြောက်တရားကို ရင်ဆိုင်နိုင်တယ်ဆိုရာမှာ သတ္တိရှိလို့ချည်းရယ်မဟုတ်ပါဘူး
ရွေးချယ်ခွင့်မရှိလို့ ဇွတ်မှိတ်ရင်ဆိုင်ရင် အကြောက်တရားက အရှုံးပေးသွားတာပါတဲ့
ရွာမှာတော့ ဒီလိုရွေးချယ်ခွင့်မရှိလို့ ဇွတ်အတင်းရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရတဲ့ လူများစွာရှိတယ်
ကိုယ့်အစ်ကိုတို့မျိုးဆက်ရဲ့ ရှေ့ပိုင်းအကုန်လုံးနီးပါးဆိုပါတော့
ကျွန်တော်တို့ခေတ်ကျ မြို့တက်အလုပ်လုပ်တာခေတ်စားလာတော့
အရင်လိုတောင်သူစာသီးသန့်မျှော်ကိုးနေရတာမဟုတ်တော့ဘဲ
ဝင်ငွေလမ်းကြောင်းချဲ့ထွင်လာနိုင်ကြတာမို့ အိမ်တိုင်းနီးပါး စီးပွားရေးအဆင်ပြေလာ
အဝီစိတွင်းတွေတူးလာနိုင်ကြတော့ ရေအတွက်ဒုက္ခတွေကင်းဝေးသွားကြတာပေါ့
.
အနောက်စက်တွင်း
.
ဘယ်ခေတ်ကစတူးခဲ့လဲမသိ ကိုယ်တွေသိတတ်တဲ့အရွယ်ကြတော့ ရှိနှင့်နေပြီ
စက်နဲ့မောင်းရတာဆိုတော့ ငွေပေးဝယ်ရတာပေါ့
သိတဲ့အတိုင်း ရွာမှာက ငွေကရွှေလိုရှားတာမို့ နီးသည့်တိုင်
ပိုက်ဆံမပေးရတဲ့ ကန်ရေကိုပဲ အဓိကထိမ်းသိမ်းပြုပြင်လိုလို မှီခိုကြတာမို့
သွားကြသည့်တိုင် အစဥ်မဟုတ်တော့ စက်ပြုပြင်ဖို့ထိမ်းသိမ်းဖို့ခက်တယ်
သွားမတိုက်ကြဘူးရယ်တော့မဟုတ် မဖြစ်မနေမှပါ
.
မြို့သစ်ဆည်
.
နောက်ပိုင်းတော့ စစ်အာဏာရှင်ရဲ့ မတွက်မချက်မလေ့မလာနဲ့ အကျိုးရှိသူထက်
ဒုက္ခရောက်သူပိုများပြီး စီးမံကိန်းပေါ်ရုံ ဘတ်ဂျက်ခိုးဖို့ ဇွတ်အတင်းဖော်ဆောင်ခဲ့တဲ့
' မြို့သစ်ဆည်' ဆိုတဲ့ နွံသာချောင်းကြီးကိုပိတ်ထားတဲ့ ရေလှောင်တမံကြီးပေါ်လာတယ်
စီမံကိန်းအတွင်းက မြေယာရှင်တွေလည်း ယာဆုံးမြေဆုံး အလျော်မရ
ရွာအတွက်လည်း သုံးရေမှအပအကျိုးမဖြစ်နဲ့
မျက်ရည်ကြားကသည်းခံလို့ ဘာမှမတတ်နိုင် ငုံ့ခံရင်းနဲ့
မွေးရပ်မြေစွန့်လို့ တမြေရပ်ခြားစီးပွားထွက်ရှာရကြသည်အထိ
ဒီဆည်ကြီးဖွင့်လှစ်တာ
ကျွန်တော် ၅တန်းအရွယ်လောက်ထင်တာပဲ
ယခင်ကျောင်းဟောင်းက ယခုစာကြည့်တိုက်နဲ့သစ်စက်နေရာပါ
အဲ့ဒီကနေယခုလက်ရှိကျောင်းကြီးကိုပြောင်းပြီးမှလို့ထင်တယ် သိပ်တော့မသေချာ
အဲ့သည်တုန်းက ဆည်ဖွင့်ပွဲဆိုတော့ ကျောင်းသားတွေကမဖြစ်မနေသွားရတယ်
မနက်အစောကြီးကတည်းကပါ နေမြင့်မှဖွင့်လှစ်ပေးမယ့်သူရောက်လာပါတယ်
ဟတ်စကီးနဲ့ထင်တာပဲ ဖွင့်ပေးသူက ဦးသိန်းစိန်'လိုလည်းထင်မိတယ် မသေချာ
ဟိုရောက်တော့ ပညာမဲ့အာဏာရှင်တို့ထုံးစံအတိုင်း ဓါတ်တွေနတ်တွေယတြာတွေနဲ့ကြွေးတာက
ဘေးဘယာတွေကျော်လွှားပါစေကြောင်း အကြော်နဲ့
ပေါင်းစည်းနိုင်ပါစေကြောင်း ကောက်ညှင်းပေါင်းပါ
ဒီဆည်ကြီးက စိုက်ပျိုးမြေအကျိုးဖြစ်တာထက် ပျက်စီးတာပိုများလေးမလားမသိ
ရွာ့အနောက်ဖက်အထိရောက်တဲ့ စိုက်ပျိုးမြေအတွက်ရေလွှတ်မြောင်းတွေမှာတော့
ခုထိရေတစက်တောင်ရောက်သည်မတွေဖူး ခုတော့အဲ့မြောင်းလေးတွေလည်းကောနေပါပြီ
ဒါပေမယ့် မြေအောက်ရေအတွက်တော့ အကျိုးပြုလေသည်လားမသိ
ရွာမှာတော့ တူးသမျှအဝီစိတွင်းတိုင် ရေထွက်ကြသည်ချည်း အနည်းအများသာကွာတာ
ပြုပြင်ထိမ်းသိမ်းမှု မရှိကြတော့ပြီ
.
ဒီဆည်ကြီးပေါ်လာတော့ မူလကရေအရင်းအမြစ်အတွက်မှီတည်ရာ
ကန်သစ်ကြီးရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက ချက်ချင်းယုတ်လျှော့မသွားသော်ငြား
တဖြည်းဖြည်းနဲ့ မှေးမှိန်သွားရာက ခုအိမ်တိုင်းနီးပါး အဝီစိတွင်းတွေရှိလာချိန်မှာတော့
ကန်သစ်ကြီးသာမက ဘုန်းကြီးကျောင်းကန် မြောက်ကန်ကလေး တောင်ကန်ကလေး
စတဲ့သုံးရေကန်တွေကို မမှီခိုကြတော့ အနည်းငယ်သော ကုသိုလ်ပြုသူတွေမှအပ
ဖော်ဆောင်ထိမ်းသိမ်းပြုပြင်တာမျိုးက ယခင်လိုရွာလုံးကျွတ်မပါဝင်ကျတော့တာမို့
တိမ်ကောလာနေပါပြီ
တောကန်တွေဖြစ်တဲ့ ဦးပိုးကြီးကန် ပလိပ်ကန်တို့ကောပေါ့
ငယ်ငယ်ကအမြဲကူးခတ်ဆော့ကစားခဲ့တဲ့ အောင်မင်္ဂလာကန်လည်း
ခုတခေါက်ရွာပြန်တုန်းကတွေ့တယ် တော်တော်ကြီးကိုကောနေပြီ
ကျောင်းဝန်းထဲကချိုးကန်ကတော့ မင်္ဂလာသုခကန်သစ်ကြီးတူးရာကမြေတွေဖို့လိုက်လို့
လုံးဝကွယ်ပြောက်သွားပါပြီ ခုလျှော်ဖြူစိုက်ထားဟန်တူရဲ့
မင်္ဂလာသုခကန်ပြီးကလည်း အမည်နာမခန့်ခန့်ထည်ထည်
အုတ်အင်္ဂဋေတို့နဲ့ခန့်ခန့်ညားညား
ကန်ဦးနဂါးရုံဘုရားနဲ့ တွေ့ရမြင်ရကြည်နူးနှစ်သက်စရာ ထည်ထည်ဝါဝါဆိုပေမယ့်
ယခင်ကန်ဟောင်းလောက်တော့ ရွာသူရွာသားတို့အတွက် အကျိုးမပြုနိုင်တော့ပြီ
သူကစွမ်းပေမယ့် လူတွေကကိုမလိုတော့တာပါ
တန်ဖိုးဆိုတာ အသုံးဝင်မှုအပေါ်မှာ မှီတည်တွက်ချက်တာဆိုတဲ့
ပညာရှင်တို့အဆိုအရ ခန့်ညားထယ်ဝါလှပလို့ ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွာကြသည့်တိုင်
ယခင်ကန်ဟောင်းကြီးလောက် အမှန်တန်ဖိုးထားကြပါ့မလားမသိ
အင်းမထဲကတော့ ယခုတိုင် မိုးတွင်းအခါတိုင်း
ကြာဖြူကြာနီတို့လှိုင်လှိုင်ပွင့်နေအုံးမယ်ထင်ပါရဲ့
.
No comments:
Post a Comment